السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

143

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

شود و باز در ضمن همان يك سوره مىتواند ، قسمتى از احكام و دستورات قرآن را دربارهء عبادات و معاملات فراگيرد . آرى ، همهء اين مطالب مختلف را مىتوان از يك سوره به دست آورد بدون اين كه لطمه‌اى بر نظم كلام وارد آيد و در تمام مراحل ، تناسب در گفتار و اقتضاى حال رعايت شده و حق بيان ادا شده است . اگر قرآن به صورت ابواب منظم بود اين همه فوايد به دست نمىآمد و اين چنين نتيجه‌بخش نمىگرديد و خوانندهء قرآن در صورتى مىتوانست با اهداف و مقاصد عاليه آن آشنا گردد كه تمام قرآن را بخواند و ممكن بود كه در اين بين ، مانعى پيش آيد و به خواندن تمام قرآن موفق نگردد و به نتيجه كمترى دست يابد . به راستى اين روش يكى از مزايا و محسنات اسلوب قرآن است كه بر قرآن ، زيبايى و طراوت خاصى بخشيده است ، زيرا قرآن در عين پراكنده‌گويى و بيان مطالب مختلف ، باز از كمال ارتباط و انسجام برخوردار است و از جملات آن مانند درّ گرانبهايى كه با تناسب خاصى به رشته در آمده باشد ، در كنار هم چيده شده و با نظم اعجاب‌انگيزى به هم متصل و مرتبط است . اما چه بايد كرد كه دشمنى و عداوت با اسلام كار خود را كرده ، چشم اين ايرادكننده را كور و گوشش را كر ساخته ، زيبايىها را در نظر وى به صورت زشت و كمالات را به صورت عيب و نقص ، جلوه‌گر نموده است . علاوه بر همهء اين‌ها ، اگر قرآن تبويب و فصل‌بندى مىشد ، يك اشكال ديگر نيز به وجود مىآمد و آن اين كه : بعضى از داستان‌هاى قرآن روى علل و تناسب خاصى تكرار شده و در موارد متعددى از قرآن نقل گرديده است ، اگر همهء آن مكررات گرچه با عبارت‌هاى مختلف در يك فصل جمع‌آورى مىشد ، هدف ، مزايا و تناسبات خاصى كه در تكرار اين داستان‌ها بود ، منتفى مىشد و تكرار آن بىفايده بود .